تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی مهدی ما - نماز ، ستون دین است
[ ]
 
 
نماز ، ستون دین است
نظرات

در بخش نخستین این نوشتار، به بحث پیرامون دین پرداخته ، لزوم وجود ایمان مذهبى و دین را در زندگانى انسان با آوردن مثالى عینى - غرب و سیر تاریخى اندیشه غربى - و نیز با استناد به سخنان و نظریات اندیشه مندان و متفكران برجسته غربى به اثبات رسانیدیم و گفتیم كه تنها راه نجات انسان از نابسامانى هاى فكرى و پوچى و بیهودگى و ناامیدى ، توسل به دین و یافتن ایمانى مذهبى است كه از طریق وحى در اختیار انسان قرار گرفته و ریشه در علم لایزال خداوندى دارد. آن گاه در فصل دوم به تبیین دین اسلام و بررسى و تحلیل آن پرداختیم و در نهایت آن را به عنوان كامل ترین و جامع ترى دین الهى و نیز مطمئن ترین ادیان آسمانى از باب معنویت از تحریف ، معرفى نمودیم و معجزه و كتاب آسمانى اسلام - قرآن - را به عنوان مرامنامه این دین الهى و علت اصلى جاودانگى دین اسلام و كارایى همیشگى آن ذكر كردیم و در نهایت ، نتیجه گرفتیم كه دین اسلام ، تمام شرایط و ویژگى هاى یك دین كامل و جامع را به برجسته ترین و بهترین صورت داراست و همان گم شده انسانها در طول تمامى زمان ها محسوب مى گردد.


و اما اینك در بیان عظمت و اهمیت نماز چه بیانى رساتر و چه تعبیرى گویاتر از این كه بگوییم نماز، ستون و پایه و اساس همه ادیان الهى و مذاهب آسمانى است . نماز، لاینفك و اصل محورى در تمامى ادیان محسوب مى گردد و در همه آن ها داراى برجسته ترین و اصلى ترین جایگاه مى باشد، كه اینك مورد بحث قرار مى گیرد:

خداوند درباره انبیا و پیامبران گذشته در قرآن مى فرماید: اوحینا الیهم فعل الخیرات و اقام الصلوة و نیز علاوه بر این بارها به ارتباط یكایك انبیا با نماز مى پردازد، كه براى نمونه به موارد زیر اشاره مى گردد: ابراهیم و نماز (ابراهیم / 37 و 40) اسماعیل و نماز (مریم / 54 - 55) اسحاق و یعقوب و نماز (انبیاء / 71-73) شعیب و نماز (هود / 84-87) موسى و نماز (طه / 11-14) لقمان و نماز (لقمان / 17) زكریا و نماز (آل عمران / 38-39) و...

كه همه و همه اشاراتى به نقش نماز در برنامه تبلیغ پیامبران و میزان اهمیت برجسته آن در تمامى ادیان دارد.

البته باید توجه داشت كه در این مباحث منظور از نماز، انعكاس نیازهاى آدمى و ارتباط روح و جان انسان با سرچشمه اصلى و معنوى آن است كه مى تواند قالب هاى مختلف و اشكال گوناگونى به خود بگیرد كه براى نمونه ، نماز در دین اسلام ، شكل نمادین متعارف امروزین را به صورت قالبى ویژه و مشخص به خود اختصاص داده است .

در اسلام ، نماز پس از اصول دین از مهم ترین واجبات و اولین ركن از اركان پنج گانه شریعت محسوب مى گردد، كه اصل آن در ابتداى بعثت ، در مكه بر پیامبر نازل شد و و كیفیت و چگونگى آن ، چنان كه معهود و متعارف است در شب معراج ، نازل گردیده است . آیه 78 سوره اسرا، وجوب نمازهاى پنج گانه و وقت آن ها را بیان مى نماید.

قرآن كریم ، نماز را پس از ایمان به خدا مطرح مى نماید تا اهمیت موضوع را به وضوح آشكار نماید، به طور نمونه : الذین یؤ منون بالغیب و یقیمون الصلوة و یا آن كه قل لعبادى الذین آمنوا یقیمون اصلوة و نیز در جاى دیگرى مى فرماید: انما یعمر مساجد الله من آمن بالله و الیوم الاخر و اقام الصلوة هم چنین خداوند در قرآن بارها و بارها به وصف نماز مى پردازد و آن را به زیبایى مى ستاید. آن را رمز رستگارى انسان مى شمارد (اعلى / 15 و 14) و براى اصلاح جامعه لازمش مى داند (اعراف / 170) انسان را به كمك گرفتن از صبر و نماز فرا مى خواند (بقره / 45 و 46) نماز را یاد خدا معرفى مى نماید (طه / 14) و حال آن كه با یاد خدا دل ها آرام و قرار مى یابد (رعد / 28) انسان را به مخالفت از نماز دعوت مى كند (مؤ منون / 9) و نمازگزاران را توصیه به نماز جماعت مى نماید (بقره / 43) نماز جمعه را مطرح مى فرماید (جمعه / 9) و نماز را به عنوان پاك كننده بدى ها مى شمارد (هود / 114) كه حضرت على علیه السلام به نقل از پیامبر این آیه را امید بخش ترین آیه مى نامد. هم چنین خداوند نماز را باز دارنده از زشتى و گناه معرفى مى كند و مى فرماید ان الصلوة تنهى عن الفحشاء و المنكر (عنكبوت / 45) و باز در بسیارى دیگر از آیات قرآن به بحث پیرامون نماز مى پردازد، كه به موارد فوق در این باره بسنده مى گردد.

اما در احادیث و روایات و نظریات و گفته هاى پیامبر اسلام و ائمه اطهار نیز نماز جایگاهى برجسته و نقشى ارزنده دارد كه نشان از موقعیت بسیار مهم و حیاتى آن در ارتباط با دین و ایمان دارد، تا جایى كه پیامبر آن را مرز بین مسلمانى و كفر مى شمارد  و نور چشم خود مى نامد و كسى را كه نماز را سبك بشمارد از امت خویش نمى داند و در زیباترین و رساترین تعبیر، نماز را ستون دین مى نامد و نیز مى فرماید: شیطان در هراس از مؤ من به سر مى برد، تا زمانى كه متوجه نمازهاى پنج گانه است ، ولى آن گاه كه نماز را ضایع كرد، شیطان جرات مى یابد و او را گناهان بزرگ ، آلوده مى سازد.

در ارشاد القلوب آمده است : در یكى از روزهاى جنگ صفین كه جنگ و كشتار به اوج خود رسیده بود ابن عباس دید كه على علیه السلام بین دو لشكر ایستاده و به آسمان نگاه مى كند، گفت : این چه وقت نماز است كه جنگ در اوج شدت است ؟! فرمود: مگر ما به چه هدف با اینها مى جنگیم ؟ ما به حساب نماز و برقرار ماندن نماز مشغول جنگ هستیم .

هم چنین در (بحار 10/89) از على علیه السلام نقل شده است كه : اگر نمازگذار مى دانست كه در حال نماز چه رحمتى از سوى پروردگار او را فرا مى گیرد هرگز راضى نمى شد سر از سجده بردارد.

امام صادق علیه السلام نیز درباره نماز مى فرماید: كسى كه نماز را بدون عذر ترك كند كافر است . و یا در جاى دیگرى مى گوید: نماز گرامى ترین و محبوب ترین اعمال نزد خداوند و آخرین سفارش انبیاست . 

در هر حال با توجه به مطالبى كه به اختصار به آن ها اشاره شد: بدان كه نماز، ستون دین مسلمانى است و بنیاد دین است و پیشرو همه عبادت هاست و هر كه این پنج فریضه به شرط خویش و به وقت (خود) به جاى آورد، عهدى است وى را با حق تعالى كه در امان و حمایت آن باشد و چون از كبایر (گناهان بزرگ ) دست بازداشت ، هر گناه دیگر كه بر وى رود، این نماز كفارت آن باشد...

(پیامبر)گفت : خداوند تعالى بر بندگان خود هیچ چیز فریضه نگردانید پس ‍ از توحید، دوست تر نزدیك وى از نماز، و اگر چیزى دوست تر از این داشتى ، فرشتگان خود را بدان مشغول گردانیدى و ایشان همه در نماز باشند... 

نگاهى به گذشته و مرورى در تاریخ اسلام جایگاه متین و نقش ارزنده نماز را در زندگى مسلمانان آشكار مى نماید: نماز، كشش روح است به سوى كانون معنوى جهان و معبود و معشوق خود و به گفته ویكتور هوگو:

قرار گفتن یك بى نهایت كوچك در برابر یك بى نهایت بزرگ نماز در اسلام و به ویژه در آغاز نهضت ، هر چند ساعت یك بار در شبانه روز فرد را از منجلاب زندگى فردى و اقتصادى - كه همه تلاش ها براى تامین نیازهاى فردى است - بیرون مى كشید و در برابر خدا نگاه مى داشت و در حالتى سرشار از احساس و جذبه وجودى یا در خلوتى پر از خلوص و یا در جمعیتى پر از هیجان و وحدت ، جهت وجودى آدمى را در مسیر كلى ، تجدید و تصحیح مى كرد. 

خواهى كه ز دستت نرود، وقت فضیلت

مگذار كه تا كار كشد، وقت طهارت

از دست مده ، راتبه ورد شبانروز

تا آن كه نویسند تو را، از اهل عبادت

بر خیزى و وترى بگذارى ، به سحرگاه

مفتوح شود، بر رخت ، ابواب سعادت

هرگز نتوانى كه تلافى كنى ، آن را

گر از تو شود فوت ، نمازى به جماعت

این كار به عادت نشود، راست خدا را

هنگام عبادات ، بپرهیز از عادت

هر رنج كه در راه عبادت كشى ، اى فیض !

در آخرت ، آن یابد، تبدیل به راحت 

اما مطلبى كه توضیح آن در این جا ضرورى مى نماید، اشاره اى گذرا به مراتب نماز و نمازگزار مى باشد كه لزوم این بحث را وجود مصادیق عینى آن در پیرامون مان آشكار مى نماید. به راستى چرا نماز به رغم این همه وصف ها، تاثیرى در زندگانى بسیارى از نمازگزاران نمى گذارد؟ مسیر زندگانى آن ها را در جهت كمال و سعادت ، تصحیح نمى نماید و به سوى خوشبختى و آرامش ، هدایتشان نمى كند؟ حقیقت آن است كه نماز را مراتب و مراحل مختلفى است كه هر یك مشخصات مخصوص به خود دارد. به معناى دیگر هر نمازى مصداق تعاریف و وصف هاى قرآن و احادیث قرار نمى گیرد. پیامبر درباره تفاوت نمازها چنین مى فرماید: دو مرد از یك امت به نماز بایستند كه ركوع و سجود و ذكرشان یكى است و حال آن كه میان نماز این نماز آن تفاوت از زمین نا آسمان باشد. هر كس مى خواهد بداند نمازش پذیرفته شده یا خیر باید بنگرد، اگر نماز او را از زشتى ها بازداشت ، پس بداند كه به میزان بازدارندگى (او از گناه ) نمازش پذیرفته شده است . 

یكى از عوامل توفیر و تفاوت نمازها، مساءله حضور قلب است كه نبودن آن را در نماز، شاعرى این گونه به تصویر مى كشد:

حضور قلب من ، از من ، رمیده بود و، نماز

به بازى عبث لفظها، بدل شده بود

و یا آن كه مرحوم فیض این گونه در این مورد مى سراید:

گنج ابدى ، پیروى حق و عبادت مفتاح در خیر، نمازى به جماعت

معناى نماز است ، حضور دل احباب زنهار به صورت مكن را دوست ! قناعت

خواهى به عبادت ، خللى راه نیابد مى كن دلت از وسوسه دیو، حمایت

از دیگر عواملى كه منافع از تاثیر مى گردد، عدم باور و اعتقاد راسخ به راه و نیز عدم اعتماد و ایمان به دلیل راه مى باشد كه ریشه در توهم و تقلید و عادت دارد و براى رسیدن به ایمان خالص و راستین باید از آن ها گذر كرد به هر صورت ادامه این بخش را به نگاهى دیگر و دیدى تازه تر نسبت به نماز اختصاص مى دهیم و ادامه بحث را پى مى گیریم .


مرتبط با:
دوشنبه 7 مرداد 1392ساعت : 01:33 ب.ظ| نویسنده : سجاد ضیایی
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
Can you increase your height by stretching? سه شنبه 10 مرداد 1396 09:40 ب.ظ
Fantastic blog! Do you have any helpful hints for aspiring writers?
I'm hoping to start my own site soon but I'm a little lost on everything.

Would you suggest starting with a free platform like Wordpress or go for a paid option? There are
so many choices out there that I'm totally overwhelmed ..
Any suggestions? Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
آخرین مطالب
درباره ما
بسم الله الرحمن الحیم
این وبلاگ شامل موضوعات مذهبی ،فرهنگی و هنری، نماز ، دعاها، وبه خصوصی قرآن و .... میباشد و از علاقه مندان به قرآن به همکاری در این وب سایت دعوت میگردد .



مدیر وب سایت : سجاد ضیایی
نظر سنجی
نذر من برای سلامتی حجه بن الحسن




لینک دوستان
آرشیو مطالب
نویسندگان
برچسب ها
پیوندهای روزانه
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :